Thuis in particuliere wooninitiatieven
Een kijkje in de keuken van....
dé rubriek op de site van het Landelijk Steunpunt Wonen.

reportage 1: wooninitiatief de Uitdaging in Amsterdam

"Wat je doet, doe je voor de toekomst van de meiden.."

Zomaar een grote stad in ons land met een nieuw opgetrokken woonwijk. Zomaar een ruim appartement op nummer 60. Maar dat ging, zo blijkt, allemaal niet zomaar. Wat begon in 1998 als idee van enkele ouders is uitgemond in een woning voor hun meiden: op 13 mei van dit jaar opende De Uitdaging haar deuren. Over de tijd die daartussen zat en over de toekomst. Een verslag.

Door Diana Saaman

"Eigenlijk kwam ik op het idee door een wooninitiatief hier in Amsterdam Noord. Daar ga je dan eens kijken en informeren. Dan praat je daarover met andere ouders op ouderavonden. Zo ontmoette ik Martha en Ben Coorengel en Eef Chin-a-Tam. Tussen ons groeide echt het besef: wij willen dit voor onze verstandelijk gehandicapte dochters. Onze dochters woonden toen nog gewoon bij ons thuis, maar van binnen weet je; eens komt de dag, dat ik te oud word. Wie gaat er dan voor haar zorgen? De gedachte van een leven in een Gezins Vervangend Tehuis(GVT)ÉÉ..Nee. Dat nooit." Aan het woord Tiny Hoenson. Initiatiefouder van het eerste uur. Aan de ruime tafel in de keuken doet zij haar verhaal. Ze is op visite bij haar dochter Caroline, bewoonster van De Uitdaging.

Koffie in vrolijk gekleurde mokken. Ook Martha en Ben Coorengel schuiven aan. Hun twee dochters Sabine en Claudia wonen eveneens sinds mei 2006 op zichzelf in dit wooninitiatief. En daar is de vierde vriendin: bewoonster Ria. Dochter van Eef Chin-a-Tam. Ben Coorengel:"Onze dochters gingen wel eens in het weekend naar een GVT. Wij vonden de verzorging daar niet wat je eigenlijk mag verwachten. Laat staan, dat wij het een gerust idee vonden, dat daar hun leven zou zijn in de toekomst. We zijn in contact getreden met het Amsterdams Steunpunt Wonen en die hebben ons in contact gebracht met de woningcorporatie De Dageraad. Daar zijn de gesprekken begonnen en de locatie hier werd bekend gemaakt. We hebben veel inspraak gehad over de bouw hier binnen. Het is echt afgestemd op de woonwensen en behoeften van de meiden."

Visie
"In oktober 2004 is trouwens pas de eerste paal geslagen. Het werd steeds uitgesteld. Dat was geen dwarsliggerij van de woningbouw, maar er waren ieder keer externe partijen hier in de buurt die bezwaar maakte tegen de bouw van een nieuwe wijk. Dat had dus niets met ons initiatief te maken, maar we hadden er wel mee te maken. Hoe we toch gemotiveerd bleven? Wat je doet, doe je voor de toekomst van de meidenÉ" vertelt Martha, en:"Alle de drie de ouderechtparen en de meiden zijn al die tijd intensief met elkaar omgegaan. Het is een groeiproces geweest. De gezamenlijke visie vasthouden is het belangrijkste: als je iets goeds wilt, moet je het zelf doen. Eigenlijk zijn we één grote familie geworden."

Huurcontract
Tiny Hoenson is voorzitter van de stichting, die door de ouders is opgericht. De stichting bestuurt De Uitdaging, ook als garantie voor de toekomst. Op dit moment proberen de inmiddels senior ouders andere familieleden te betrekken in het bestuur om te verjongen voor de continuïteit. "Als mens heb ik veel geleerd van het oprichten van dit initiatief. Je komt voor allerlei dingen te staan. Neem nu het huurcontract. De woningcorporatie wilde dat per bewoonster afsluiten. We hebben daar intensief over nagedacht en met anderen over gesproken. We wilden dat het huurcontract op naam van de stichting kwam te staan. Zo kon de stichting zeggenschap houden over wie hier in De Uitdaging kan wonen. Er zijn namelijk nog twee kamers beschikbaar. Nu kan de stichting bepalen wie er bij onze vier meiden kan wonen, anders had de woningcorporatie dat gedaan. In eerste instantie zei de corporatie dat dit niet kon. Maar we hebben vastgehouden en het bleek toch te kunnen. Zo zie je maar: vasthouden aan je visie en je niet zomaar af laten schepen."

Rondje huis
"Kijk, dit is mijn kamer". Een deur zwaait open en een trotse Claudia gaat voor in de modern ingerichte kamer. Links een bed en televisie. Rechts een bankopstelling en een klerenkast. En alles in op elkaar afgestemde kleuren. En de oppervlakte? Zo'n twintig vierkante meter. Ook de andere drie vriendinnen laten hun kamers maar al te graag zien. De één heeft een blauw interieur, de ander juist rode tinten. Dat maakt zo'n wooninitiatief ook zo prettig. Alles hier in dit appartement ademt de sfeer uit van persoonlijkheid. Geen anonimiteit, maar een gezellig huis, dat ook praktisch is. Caroline leidt de weg naar het terras. Via een schuifpui in de huiskamer loopt ze enthousiast naar de reling en wijst allerlei huizen aan in de buurt. En ze attendeert op de mooie najaarszon, die symbolisch genoeg extra haar best lijkt te doen om deze dag nog meer kleur te geven. Ria wil graag laten zien, dat tekenen haar passie is. Vanachter een houten bureau in haar kamer werkt ze aan een nieuw kunstwerk. Aan de muur hangen enkele werken ingelijst. Vooral mensen schilderen lijkt haar thema te zijn. De lange gang is een verbinding tussen alle mogelijke vertrekken: zes persoonlijke kamers, badkamers, toiletten, was -en strijkruimte, een royale open keuken die overloopt in de gemeenschappelijke huiskamer. Daar zit Sabine met haar lievelingspop op schoot, kijkend naar een DVD -tje van haar favoriete popgroep K3. Twee grote banken staan schuin opgesteld en tegen de muur in het midden een grote schouw, waar een elektrische kachel voor sfeervuur zorgt. Eigenlijk vallen een paar kernwoorden ten deel aan De Uitdaging: sfeer, licht en ruimte. En liefde.

De kamers van de meiden zijn ingericht met financiële steun van de ouders ("We hadden gespaard voor hen, zoals iedere ouder doet. Anders hadden we misschien wel een bruiloft moeten financieren. Nu konden wij dit geven.") Voor de gemeenschappelijke ruimtes werd geld beschikbaar gesteld door enkele fondsen, die de ouders zelf hebben aangeschreven.

Zorg inkopen

Straks gaan de ouders weer ieder hun weegs naar huis. De vier vriendinnen, zoals ze zichzelf noemen, blijven natuurlijk in hun eigen huis. Hoe hebben de ouders de zorg geregeld? Tiny Hoenson:" We hebben destijds enkele offertes aangevraagd bij zorgaanbieders. Kortweg gezegd, komt dat hier op neer: we vonden het te duur en we hadden te weinig inspraak hoe de zorg geregeld kon worden en wie zorg kwam verlenen. Ook hier hebben we het heft in eigen handen genomen. De stichting is werkgever geworden. We hebben vier medewerkers aangetrokken, waarvan Lieke van Waard de teamleider is."

De vier bewoners hebben allen een uitkering, die omdat ze ouder zijn dan 28 jaar toereikend is om de huur en de vaste lasten van de woning te betalen. Daarnaast ontvangen zij een Persoons Gebonden Budget. Deze budgetten bij elkaar vormen de financiële basis om de lonen van de zorgmedewerkers te betalen. Martha:"Het bevalt enorm goed. We hebben zelf het personeel uitgekozen en hebben daarmee nu een persoonlijke band opgebouwd. Vertrouwen is heel belangrijk. Er zitten hier wel twee dochters van me." En voegt Ben eraan toe:"Zelf de regie houden, vind ik een belangrijk punt. Bij de reguliere zorgaanbieders had ik geen goed gevoel."

Loslaten
Op dertien mei was er feest. Toen ging De Uitdaging echt open en is vanaf die dag bewoond. Tiny:"We hebben jaren toegeleefd met onze dochters naar dat moment. Zodat zij ook wisten, dat ze hier gingen wonen. De eerste drie maanden na de verhuizing zijn ze bewust niet terug naar het ouderlijk huis geweest. Eerst hier aarden. Dat is goed gegaan. Kijk, verstandelijk zeg ik: ik ben dankbaar, dat Caroline hier nu woont. Hier is haar toekomst. Iedereen in mijn omgeving reageert ook, dat ik wel heel gelukkig moet zijn met De Uitdaging. Maar weet je, ik mis haar zo. Ze heeft 43 jaar bij mij en mijn man Henk gewoond. Samen kerstinkopen doen, even lekker het haar borstelen, even dit, even datÉÉÉHet is best moeilijk om haar los te laten. Het is anders dan dat een kind op een gegeven moment zelf zegt dat 'íe gaat trouwen en het huis uit gaat. ÉÉ." Martha en Ben knikken bevestigend. Ben:" Het loslaten is inderdaad moeilijk. Ik heb soms het gevoel, dat we onze kinderen de deur uit hebben gedaan. Zo voelt het. Verstandelijk gezien is dat niet zo, maar we zijn niet van steen." Martha:"De eerste drie maanden wilde ik maar al te graag hier zijn. Hebben we niet gedaan. Ja, loslaten doet pijn. Ook die eerste keren dat Sabine of Claudia naar de teamleidster gaan voor een omhelzing of om wat te overleggen was erg wennen. Opeens sta je als moeder een beetje buiten spel. De meeste mensen begrijpen dit niet, dat ik me daar wel eens vervelend onder voel. Van die mensen moet ik alleen maar blij zijn."

De Uitdaging staat nu letterlijk als een huis. Sabine, Caroline, Claudia en Ria hebben een eigen huis. In een gewone buurt. Na een kennismakingsavond, al vrij snel na de opening, kwamen de eerste buurtjes ook echt op de koffie. Het contact in de omgeving is goed. Een buurman is altijd wel even bereid te helpen met een klein technisch probleempje of anders. En dit is natuurlijk erg prettig. Een wooninitiatief is dubbel zo geslaagd als de omgeving 'normaal' doet. Rest nog even napraten hier in De Uitdaging en de DVD bekijken van de feestelijke opening van toen....










Nieuwsbrief

Inschrijven op de LSW nieuwsbrief?

Nieuws
  • Actueel nieuws
  • Het Landelijk Steunpunt Wonen valt onder Per Saldo. Voor het meest recente nieuws kijkt u op de website van Per Saldo. Met nieuws en informatie ook voor wooninitiatieven.
  • Advies kostenbesparing op maat
  • Wooninitiatieven die zich aan een analyse willen onderwerpen om te onderzoeken of kostenbesparingen in de bedrijfsvoering mogelijk zijn, kunnen een aanvraag indienen bij fonds NSGK voor het volgen van een adviestraject ‘Toekomstbestendig Wooninitiatief’. Adviseurs van Per Saldo maken samen met uw wooninitiatief een stappenplan en begeleiden u, indien gewenst, in de uitvoering daarvan.
  • Nieuwe trends centraal op wooninitiatievendag
  • Op 28 november vond voor de 10e keer de Wooninitiatievendag plaats. Ruim 200 deelnemers volgden het programma dat in het teken stond van trends bij wooninitiatieven, verandering in beleid beschermd wonen en autonomie bij bewoners van een wooninitiatief.
  • Doorbraak besteding toeslag wooninitiatieven
  • Bij acht wooninitiatieven mag de toeslag wooninitiatieven ingezet worden voor alle kosten van een gemeenschappelijke ruimte. Dit resultaat is bereikt via geslaagde bezwaarzaken van deze wooninitiatieven, die via Per Saldo werden ingediend.
Agenda
  • Interessant voor budgethouders